Kwartairgeologie en bodemkunde van Nederland theoriedag en veldpracticum

Deze PASTA cursus biedt diepgaand inzicht in geologische processen die de bodem van Nederland hebben hervormd, met specifiek aandacht voor de kenmerken en geschiedenis van het Kwartair. Het doel van het veldpracticum Kwartairgeologie en Bodemkunde is om de cursisten een aantal aspecten die tijdens de theoriecursus zijn besproken in het veld nader uit te leggen, zoals beschrijven, interpreteren en herkennen van landvormen, bodems en sedimenten.

Programma dag 1

1. Inleiding aardwetenschappen en kwartairgeologie (1,5 uur)
- Basisbegrippen
- Korte geologische geschiedenis van Nederland: pre Kwartair – Kwartair
- Kaarten en databronnen
- Lithostratigrafische indeling Nederland
2. Pleistocene landschappen (1,5 uur)
- Rivieren
- Glaciaal / periglaciaal
- Eolisch
- Bijzondere fenomenen
3. Holocene landschappen (1,5 uur)
- Rivieren
- Kust en zee
- Veengebieden
4. Bodemkunde en bodemkundige landschappen (1,5 uur)
- Basisbegrippen bodemkunde en bodemvormende processen
- Systeem van bodemclassificatie in Nederland
- Bodemkundige landschappen in Nederland
• Pleistocene zand- en lössgebieden
• Veengebieden
• Holocene zeekleigebieden
• Holocene duingebieden
• Holocene riviergebieden
5. Afsluiting en conclusies

Programma dag 2

Gedurende de dag zullen diverse locaties (excursiepunten) rondom Amersfoort worden bezocht. Daarbij zullen zowel holocene als pleistocene landschappen, bodems en sedimenten aan bod komen. Daarbij is de focus op twee hoofdzaken:

1. Herkennen en interpreteren van landschappen in het veld, bijvoorbeeld het herkennen van landschapsvormen zoals deze op geomorfologische kaarten worden weergegeven (oeverwallen, kronkelwaarden, dekzandruggen etc.) en het herkennen van actieve landschapsvormende processen waarbij erosie en sedimentatie plaatsvindt (zoals in stuifzandgebieden)
2. Beschrijven en interpreteren van sedimenten en bodems:

• werken met de NEN5105 / ASB: beschrijven en classificeren van sedimenten (bepalen textuur, korrelgrootte, humusgehalte, kalkgehalte etc.)
• beschrijven en interpreteren van bodems (bodemkunde) en herkennen van de belangrijkste (uiterlijke) kenmerken van karakteristieke bodemhorizonten per bodemtype.

Voor de cursus zal een excursiegids worden opgesteld

• 8.30 – 9.00 uur ontvangt op kantoor EARTH te Amersfoort met koffie / thee
• Ochtend: enkele excursiepunten ten noorden van Amersfoort / noordelijke Gelderse Vallei
• Lunch in het veld (eigen lunch meenemen) – ca. 12.30-13.00 uur
• Middag: enkele excursiepunten ten noorden van Amersfoort / zuidelijke Gelderse Vallei

Cursusdata, locatie en kosten

Cursusdatum: 8 & 9 oktober 2026
Curustijden: 8.30 - 9.00u inloop & afsluiting 17.00u
Docent: Jos de Moor
Locatie: Dag 1 Amsterdam, dag 2 Amersfoort en omgeving. Vervoer tijdens dag 2 wordt georganiseerd door PASTA
Kosten: €925- per persoon, exclusief BTW
Kennisniveau: HBO/WO

Deze cursus is ook incompany te organiseren.